[gallery ID=59]

Przewodnik zaserwował nam mnóstwo wiedzy i ciekawostek, a uzupełnieniem opowieści były historyczne zdjęcia, które wzbudziły wiele emocji.

Sama wędrówka była nie tylko pouczająca, ale i klimatyczna, bowiem rozpoczęliśmy ją w ciągu dnia, a zakończyliśmy już po zmroku.

W trakcie spaceru zatoczyliśmy koło – zaczęliśmy i zakończyliśmy go w Centrum Pamięci Kultury Żydowskiej. A co było na trasie? Między innymi niegdysiejsza mykwa, czyli łaźnia do rytualnych ablucji, tajemniczy dom przy ulicy Szkolnej 2, o którym mogliście niedawno przeczytać na naszych mediach społecznościowych, Plac 2 Czerwca i zabytkowe kamieniczki, kamienica Niemczówka ze śladami po mezuzach.

Dodatkową atrakcją były kamienie, przygotowane specjalnie na to wydarzenie. Pomalowane w tematyczne wzory, będą stanowiły piękną i trwałą pamiątkę dla osób, którym udało się je odnaleźć na trasie spaceru.

Dziękujemy, za Waszą obecność! Już dziś zapraszamy na kolejne edycje.

Marta Zimnicka

Centrum Pamięci Kultury Żydowskiej w Chęcinach

[gallery ID=58]

Już 30 listopada (sobota) będziemy odkrywać dzieje żydowskiej społeczności Chęcin razem z historykiem!

Serdecznie zapraszamy na wyjątkowe wydarzenie, które pozwoli odkryć historię i dziedzictwo żydowskiej społeczności w Chęcinach! Podczas spaceru odwiedzimy kluczowe miejsca związane z życiem niegdysiejszych żydowskich mieszkańców oraz dowiecie się, jakie ślady pozostawiła ich obecność w przestrzeni miejskiej.

Startujemy o godzinie 15.00 z Centrum Pamięci Kultury Żydowskiej w Chęcinach.

Uczestnictwo w wydarzeniu w ramach biletu wstępu do Centrum.

Obowiązuje rezerwacja biletów - zapraszamy do kontaktu pod numerem 41 243 40 24. 

Do zobaczenia!

[gallery ID=57]

Tradycje związane z pochówkiem

W judaizmie śmierć i pochówek są ściśle związane z tradycjami religijnymi. Kiedy ktoś umiera, ciało zmarłego musi być pochowane jak najszybciej, najczęściej w ciągu 24 godzin od momentu zgonu. Wynika to z szacunku dla ciała i przekonania, że po śmierci należy jak najszybciej powrócić do ziemi, z której człowiek został stworzony.

Rodzina i przyjaciele zbierają się, aby odmawiać modlitwy i psalmy, które mają na celu uspokojenie duszy zmarłego. Ciało kładziono zwykle na podłodze, na podściółce ze słomy lub piasku. Przykrywano je prześcieradłem oraz zapalano świecę, której światło było symbolem duszy osoby zmarłej. Od tej pory całym  pochówkiem  zajmowała  się  grupa  ludzi  zrzeszona w bractwie Chewra Kadisza (hebr. „święte bractwo”). W judaizmie kontakt z martwym ciałem powoduje stan rytualnej nieczystości (tumah), co wpływa na wiele aspektów życia religijnego. Członkowie bractwa brali całą nieczystość na siebie. Ponieważ nie można było czerpać korzyści materialnych ze śmierci drugiego człowieka, działalność Chewra Kadisza była charytatywna. Przynależność do bractwa uważano za zaszczyt i honor.

Jedną z najważniejszych tradycji była tahara – rytualne oczyszczenie ciała zmarłego. Proces ten obejmował dokładne obmycie w odpowiedniej kolejności, przy użyciu przynajmniej 18 litrów wody. Następnie ciało ubierano w prosty biały całun, zwany tahrichem, który symbolizuje czystość i równość wobec Boga. Każdy, niezależnie od pozycji społecznej czy majątku, zostawał pochowany w takim samym prostym stroju. Niegdyś Żydów chowano bez trumien (z czasem, ze względów sanitarnych zaczęto stosować proste trumny) i zawsze do ziemnych (nie betonowych) grobów, by zgodnie z biblijnym zapisem „prochem jesteś i w proch się obrócisz”, nie utrudnić ciału pełnego zespolenia z ziemią. Zmarłym mężczyznom pod głowę wkładano tałes z obciętymi frędzlami z jednego rogu na znak, że zmarły nie jest już w stanie spełniać przykazań.

Podczas ceremonii pogrzebowej kluczową rolę odgrywa modlitwa kadisz, która jest odmawiana przez żałobników. Warto zaznaczyć, że kadisz nie jest typową modlitwą żałobną – nie opłakuje zmarłego, lecz wychwala Boga. Jest to modlitwa o wzmocnienie wiary i nadziei w obliczu straty.

Na koniec uroczystości pogrzebowej żałobnicy ustawiali się w dwóch rzędach, pomiędzy którymi przechodzili członkowie najbliższej rodziny zmarłego. Jako, że cmentarz jest miejscem nieczystym, przy jego bramie powinna była znajdować się studnia lub pompa, która pozwalała na dokonanie rytualnej ablucji. Z tego też powodu kohenów (potomków rodu kapłańskiego, których obowiązywały szczególne przepisy rytualnej czystości) grzebano blisko bramy cmentarnej, by uchronić odwiedzającą ich grób rodzinę od skalania bliskością innych zmarłych.

Po pogrzebie urządzano stypę, na której podawano m.in. soczewicę i ugotowane na twardo jajka, które symbolizują żałobę (krągłość jajek wyobraża cykl życia i śmierci).

Oddawanie czci zmarłym

Odwiedzanie cmentarzy jest ważną częścią żydowskiej tradycji, jednak również tutaj obowiązują ścisłe zasady. Na przykład, nie odwiedza się grobów w szabat oraz podczas świąt religijnych, aby nie zakłócać świętowania.

Groby swoich przodków odwiedzano w rocznicę śmierci (jarcajt), święta religijne (n.p. w rocznicę zburzenia Jerozolimy, 9 aw) i miesiącu elul, poprzedzającym Rosz ha-Szana. W jarcajt zapalano świecę, która powinna płonąć przez 24 godziny i odmawiano kadisz. W tym dniu zalecane było przestrzeganie postu.

Podczas wizyt na cmentarzach często można zauważyć, że ludzie kładą na nagrobkach kamienie zamiast kwiatów. Kamienie symbolizują trwałość pamięci – w przeciwieństwie do kwiatów, które szybko więdną, kamienie trwają przez  długi  czas,  symbolizując  nieprzemijalność  pamięci  o  zmarłych.  Ponad  to,  kwiaty  uważane są  za  symbol  życia,  kłócący  się z poważnym nastrojem, z jakim wierni powinni odwiedzać cmentarz. Tradycja ta wywodzi się również z czasów biblijnych, kiedy groby oznaczano i zabezpieczano kamieniami.

Marta Zimnicka

Centrum Pamięci Kultury Żydowskiej w Chęcinach

[gallery ID=56]