Tisza be-Aw, będący dniem postu i żałoby, przypada 9 dnia miesiąca Aw (w lipcu lub sierpniu według kalendarza gregoriańskiego). Dla wyznawców judaizmu jest to wyjątkowo smutny dzień, który upamiętnia tragedie, jakie na przestrzeni wieków dotykały naród żydowski. Tisza be-Aw jest ostatnim dniem, trwającego trzy tygodnie, czasu żałoby – Jemei bein hamecarim („dni w cierpieniu”).
Posta dziewiątego Aw przypomina przed wszystkim o zniszczeniu Pierwszej i Drugiej Świątyni Jerozolimskiej. Pierwsza Świątynia powstała za panowania króla Salomona, w miejscu wskazanym uprzednio przez króla Dawida, na wzgórzu Moria. Przybytek otoczony był dziedzińcami, a od południa przylegał do niego pałac. Pierwsza Świątynia, w której przechowywano Arkę Przymierza, została zburzona przez króla babilońskiego Nabuchodonozora II w 587 lub 586 roku p.n.e.
Po powrocie z niewoli babilońskiej wzniesiono Drugą Świątynię, która posiadała święte pomieszczenie do przechowywania Arki Przymierza, choć ta zaginęła w czasie najazdu Nabuchodonozora. Za panowania króla Judei Heroda Wielkiego, Świątynia Jerozolimska została rozebrana i ponownie odbudowana. Zburzenie Drugiej Świątyni przez cesarza Tytusa
w 70 roku n.e., łączy się z powstaniem przeciw Rzymianom, które wybuchło w 66 roku n.e.
Przez cały dzień, zabronione jest jedzenie, picie (nie wolno umyć zębów lub przepłukać ust), wykonywanie jakiejkolwiek pracy, kąpiel, mycie twarzy, używanie kosmetyków, noszenie skórzanego obuwia. W czasie modłów porannych (szacharit) nie zakłada się tałesu ani filakterii. W synagodze, ósmego Aw wieczorem i dziewiątego Aw rano, czyta się Lamentacje
i kinot, czyli modlitwy żałobne. Dodatkowo, nie wolno siadać na wygodnych, wysokich krzesłach, fotelach, kanapach - a jedynie na niskich stołkach, taboretach lub na podłodze. Zwyczajem jest także, aby spać w nieco mniej wygodny sposób - np. bez poduszek.
W dniu tym wolno studiować jedynie wybrane fragmenty z Tory, jak Księgę Hioba lub Lamentacje, gdyż studiowanie Tory wzbudza radość, a w tym dniu nie wolno się radować.
Jeżeli dziewiąty Aw przypada w szabat - post i żałoba obchodzone są dziesiątego dnia miesiąca.
Marta Zimnicka
Centrum Pamięci Kultury Żydowskiej
Zniszczenie Świątyni Jerozolimskiej, Francesco Hayez (1867), domena publiczna, Wikimedia Commons
Makieta Jerozolimy ze Świątynią Heroda na pierwszym planie, Berthold Werner, domena publiczna, Wikimedia Commons
