Sukot - święto Szałasów
Sukot, nazywane także Świętem Szałasów lub Świętem Namiotów, to jedno z najważniejszych i najbardziej radosnych świąt żydowskich. Obchodzone jest pięć dni po Jom Kipur, i trwa siedem dni w Izraelu oraz osiem dni w diasporze. Rozpoczyna się 15 dnia miesiąca tiszri według kalendarza hebrajskiego, co zazwyczaj przypada na wrzesień lub październik w kalendarzu gregoriańskim. W 2025 roku celebrowane jest 6 - 13 października.
Święto Sukot ma zarówno charakter religijny, jak i rolniczy. Z jednej strony upamiętnia 40-letnią wędrówkę Izraelitów przez pustynię po wyjściu z Egiptu, podczas której mieszkali oni w prowizorycznych schronieniach - szałasach (sukkot). Z drugiej strony, jest to także święto dziękczynne za zbiory, związane z zakończeniem żniw w Ziemi Izraela. To czas radości, wdzięczności za plony i błogosławieństwo, jakie przynosi natura.
Symbolem święta jest budowa szałasu, czyli sukki. Każda rodzina żydowska, w miarę możliwości, wznosi taki tymczasowy szałas na zewnątrz - na podwórku, balkonie,a nawet na dachu. Sukka musi mieć co najmniej trzy ściany i dach z naturalnych materiałów (np. gałęzi, liści palmowych), przez które powinno być widać niebo. Przez siedem dni Żydzi spożywają w niej posiłki, a niektórzy także w niej śpią. Ma to symbolizować zaufanie do Boga i pamięć o czasach, kiedy lud Izraela był całkowicie zależny od Jego opieki.
Kolejnym ważnym elementem Sukot są tzw. cztery gatunki roślin - lulaw (gałązka palmy daktylowej), etrog (owoc cytrusowy), hadas (gałązka mirtu) i arava (gałązka wierzby). Każdy z tych elementów ma swoją symbolikę i łączą się one w jeden bukiet, który trzyma się podczas specjalnych modlitw i rytualnych procesji (hakafot) w synagodze. Gałązka lulawu jest zazwyczaj długa, smukła i prosta - co w tradycyjnej interpretacji odnosi się do kręgosłupa człowieka, symbolizując siłę moralną i duchową stabilność. Przypomina o tym, że człowiek powinien być prosty w swoich intencjach, uczciwy, prawy i skupiony na tym, co najważniejsze - relacji z Bogiem i ludźmi. Lulaw, który „wznosi się ku górze”, symbolizuje też pragnienie zbliżenia się do Boga - jest jak most między ziemią a niebem.
Pierwszy dzień Sukot (a w diasporze także drugi) jest świąteczny - obowiązuje zakaz pracy, a dzień spędzany jest na modlitwach i świętowaniu. Pozostałe dni to tzw. chol ha-moed - półświąteczne dni, podczas których można wykonywać niektóre codzienne czynności. Siódmy dzień święta to Hoszana Raba, dzień szczególnej modlitwy o deszcz i błogosławieństwo dla nadchodzącego roku. Zaraz po nim następuje osobne święto - Szmini Aceret, a w diasporze również radosne Simchat Tora, czyli „Radość Tory”.
Sukot, choć związane z odległą historią i prostotą życia pustynnego, niesie niezwykle aktualne przesłanie. Uczy pokory wobec natury, wdzięczności za to, co mamy, znaczenia wspólnoty oraz duchowego zakorzenienia. To święto, w którym radość jest religijnym obowiązkiem - w tradycji mówi się, że „czas naszej radości” (zeman simchatenu) powinien być przeżywany z pełnym zaangażowaniem i otwartością serca. Poprzez symbole takie jak szałas, cztery gatunki roślin, duchowi goście czy wspólne modlitwy, Sukkot przypomina o kruchości życia i jednocześnie o sile, jaka tkwi w duchowej więzi z Bogiem i ludźmi.
Centrum Pamięci Kultury Żydowskiej
Kamila Derela
 |
 |
