Sukkot, nazywane także Świętem Szałasów, jest jednym z najważniejszych i najbardziej radosnych świąt w judaizmie. Trwa ono przez siedem dni, począwszy od 15. dnia miesiąca tiszri, co zazwyczaj przypada na wrzesień lub październik. O tej porze na ziemiach kananejskich kończyło się winobranie i zbiór oliwek, a więc kończył się całoroczny cykl prac na roli. Rolnicy przygotowywali się do zimy i dziękowali Bogu za obfitość plonów i urodzaj. Sukkot ma swoje korzenie właśnie w cyklu rolniczym, ale także w historii narodu izraelskiego – upamiętnia czterdziestoletnią wędrówkę Żydów przez pustynię po wyjściu z niewoli egipskiej. Według tradycji, w tym czasie naród izraelski mieszkał w prowizorycznych szałasach (sukkot), chroniony przez Boga. To wydarzenie przypomina Żydom o ich przeszłości, kruchości ludzkiej egzystencji i opartej na wierze zależności od bożej opieki.
W Torze znajdziemy zapis: „przez siedem dni będziecie mieszkać w szałasach. Wszyscy tubylcy Izraela będą mieszkać w szałasach, aby pokolenia wasze wiedziały, że kazałem Izraelitom mieszkać w szałasach, kiedy wyprowadziłem ich z ziemi egipskiej” (Kpł 23, 42-43). W czasach biblijnych na święto Sukkot cały lud gromadził się w Jeruzalem, gdzie przy wykorzystaniu gałęzi i liści budował mieszkalne szałasy, które dekorowano tkaninami, orzechami, brzoskwiniami, granatami, winogronami, oliwkami i kłosami zbóż. W czasach nowożytnych nie pielgrzymowano już do Jerozolimy, ale zachowano wiele zwyczajów, w tym budowania szałasów, które stały się centralnym elementem święta. Sukka – tymczasowy szałas musi mieć co najmniej trzy ściany i dach z gałęzi lub liści, przez który powinno być widać gwiazdy. Niekiedy szałasy, wyposażone w rozsuwany dach, budowano na stałe. Wystrój zależał od gustu
i zasobności portfela. Tradycyjnie Żydzi spożywają tam przynajmniej jeden posiłek dziennie, przez cały okres święta, a niektórzy nawet śpią w szałasie.
Ważnym rytuałem podczas Sukkot jest również używanie lulaw, czyli bukietu z czterech gatunków roślin (z języka hebrajskiego arba minim): lulaw (liście palmy daktylowej), hadas (gałązki mirtu), arava (gałązki wierzby) oraz etrog (owoc cytrusowy). Palma miała oddalać złą pogodę, niszczącą plany, a pierścionki wykonane z jej liści miały chronić od złego uroku. Mirt był symbolem płodności i miłości. Wierzba symbolizowała życiodajną wodę. W czasie ceremonii w synagodze machano lulaw na cztery strony świata oraz w górę i w dół, potwierdzający wszechobecność Boga. Siódmego dnia święta, w dzień hoszana raba, w synagodze odmawiano modły siedem razy okrążając bimę z lulawem i etrogiem w rękach, modląc się o dobre plony.
Sukkot to czas, w którym Żydzi uczą się doceniać to, co naprawdę ważne. Mieszkanie w prostym szałasie przypomina o potrzebie skromności, wdzięczności i oparcia życia na duchowych fundamentach, a nie materialnych. Pomimo swojej prostoty, sukka jest miejscem radości i świętowania, co odzwierciedla radosny charakter święta, podkreślony przez biblijny nakaz, aby „weselić się” (z języka hebrajskiego „simcha”) podczas tych dni.
Marta Zimnicka
Centrum Pamięci Kultury Żydowskiej
[gallery ID=54]
