Simchat Tora, czyli „Radość Tory”, to żydowskie święto obchodzone bezpośrednio po zakończeniu Sukot. W 2025 roku jest obchodzone od wieczoru 13 października do zmroku 14 października.
Jest to dzień wyjątkowy, ponieważ właśnie wtedy kończy się coroczny cykl publicznego czytania Tory w synagodze i natychmiast rozpoczyna się nowy. Tora - czyli Pięcioksiąg Mojżeszowy - odczytywana jest przez cały rok w cotygodniowych fragmentach, zwanych parsze. W czasie święta czytana jest ostatnia część Księgi Powtórzonego Prawa, a zaraz po niej - początek Księgi Rodzaju. Ten symboliczny gest podkreśla, że nauka Tory nigdy się nie kończy - jest procesem nieustannym, który trwa przez całe życie. Zakończenie płynnie przechodzi w nowy początek, co przypomina o nieprzerwanej więzi między narodem żydowskim a świętym tekstem.
Obchody mają niezwykle radosny i wspólnotowy charakter. Głównym ich elementem są hakafot - procesje wokół bimy (miejsca, z którego czytana jest Tora) ze zwojami Tory, zwiniętymi lub rozwiniętymi. Zazwyczaj odbywa się siedem okrążeń, którym towarzyszy śpiew, muzyka i taniec. Wierni niosą zwoje w ramionach, przekazują je sobie nawzajem, a cała społeczność bierze udział w świętowaniu. Jest to jedyny moment w roku, kiedy zwoje są wynoszone z aron ha-kodesz nie po to, by je czytać, lecz by radować się z ich obecności.
W synagogach i domach panuje w tym czasie wyjątkowo ciepła atmosfera. W uroczystościach uczestniczą całe rodziny- dzieci otrzymują słodycze i kolorowe chorągiewki, a dorośli tańczą i śpiewają. Niezależnie od wieku, poziomu wiedzy religijnej czy pozycji społecznej, każdy ma prawo świętować i cieszyć się z daru Tory - to jedno z nielicznych świąt, w których udział wszystkich członków wspólnoty jest tak równy i naturalny.
Podczas porannych modlitw wyznacza się dwie szczególne osoby: chatan Tora „oblubieniec Tory” - który ma zaszczyt odczytać ostatni fragment Pięcioksięgu, oraz chatan Bereszit „oblubieniec Bereszit” - który rozpoczyna nowy cykl, czytając początek Księgi Rodzaju. To wyróżnienie symbolizuje znaczenie ciągłości i szacunku wobec tradycji przekazywanej z pokolenia na pokolenie.
Choć nie zostało ustanowione bezpośrednio w Torze, święto to zyskało na przestrzeni wieków ogromne znaczenie. Jest nie tylko radosnym zakończeniem cyklu czytań, ale też okazją do refleksji nad rolą Tory jako źródła mądrości, duchowego przewodnictwa i nieprzemijającej wartości. Przypomina, że świętość może być także przeżywana przez taniec, śpiew i wspólne świętowanie - i że radość z Tory to jedna z najgłębszych form duchowego doświadczenia.
Centrum Pamięci Kultury Żydowskiej
Kamila Derela
