Pesach, zwany również Paschą, to jedno z najważniejszych świąt w judaizmie, obchodzone wiosną. Upamiętnia ono wyjście Żydów z niewoli egipskiej, które opisane jest w Biblii, w Księdze Wyjścia. Nazwa święta w języku hebrajskim oznacza „przejście” lub „ominięcie” i odnosi się do wydarzenia, kiedy Bóg „ominął” domy Izraelitów podczas ostatniej z plag egipskich, chroniąc pierworodnych przed śmiercią. Pesach symbolizuje więc wolność, bezpieczeństwo i nowy początek.
Święto trwa siedem dni w Izraelu i osiem dni poza jego granicami, a rozpoczyna się 15. dnia miesiąca nisan według kalendarza żydowskiego. Najważniejszym elementem obchodów jest kolacja zwana Seder Pesach, która odbywa się pierwszego wieczoru święta. Podczas niej odczytywana jest Hagada, czyli opowieść o wyjściu Żydów z Egiptu. Kolacja ma określony porządek i zawiera symbole, które pomagają zrozumieć historię i znaczenie święta.
Na stole sederowym znajdują się: przaśny chleb - maca, który przypomina pośpiech w opuszczaniu Egiptu; gorzkie zioła - maror, symbolizujące cierpienie niewoli; słodka mieszanka owoców i orzechów - charoset, przypominająca o pracy i nadziei; jajko, symbol życia i odrodzenia; oraz słona woda, która przypomina łzy cierpienia. Podczas kolacji dzieci zadają pytania, uczestnicy piją cztery kielichy wina, a pozostawienie pustego miejsca przy stole symbolizuje proroka Eliasza i nadzieję na przyszłość.
W czasie święta obowiązuje także zakaz spożywania produktów na zakwasie, tzw. chamecu, co symbolizuje czystość i szybkie wyjście z niewoli. Domy są starannie sprzątane, a chleb i inne produkty zakwaszone zastępowane są macą i produktami koszernymi na Pesach.
Pesach to czas refleksji, wspólnego świętowania z rodziną oraz pielęgnowania tradycji.
Kamila Derela
Centrum Pamięci Kultury Żydowskiej
